Lipödemin kesin patofizyolojisi henüz tam olarak açıklanamamıştır. Ancak hastalığın gelişiminde yağ hücresi oluşumu (adipogenez), kronik enflamasyon, damar sistemi bozuklukları (vasküler disfonksiyon) ve dokuda sertleşme (fibrozis) gibi birçok mekanizmanın birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Lipödemin ortaya çıkmasında yaşam tarzı faktörlerinden çok hormonal düzensizlikler ve genetik yatkınlık etkili olmaktadır.
Lipödemin patofizyolojisinde rol oynayan temel mekanizmalar şunlardır:
Hormonal Düzensizlik ve Östrojenin Etkisi:
Durum genellikle ergenlik, hamilelik ve menopoz gibi önemli hormonal değişikliklerin olduğu dönemlerde ortaya çıkar veya kötüleşir (1,2). Kadınlarda temel hormonlardan biri olan östrojen, yağ dokusunun dağılımını ve metabolizmasını etkileyerek lipödem gelişiminde önemli bir rol oynar. Östrojen reseptörlerinin dağılımındaki değişiklikler ve artan parakrin östrojen salınımı gibi sinyal bozuklukları, yağ hücresi oluşumunu ve yağ hücrelerinde yağ birikimini artırır (3). Menopoz döneminde görülen östrojen reseptör dengesizlikleri de yağ dokusundaki bozuklukları daha belirgin hale getirebilir (4) . Bu hormonal etki, lipedemin obeziteden farklı olduğunu ve öncelikle özellikle östrojen içeren hormonal düzensizlik tarafından yönlendirildiğini göstermektedir (5).
Genetik Yatkınlık:
Lipödemin aile bireylerinde sık görülmesi, hastalığın genetik bir bileşene sahip olduğunu göstermektedir. Genetik yatkınlığın hormonal değişikliklerle birleşmesi, hastalığın gelişme riskini artırır ve lipödemin kadınlarda daha sık görülmesini açıklar (1).
Mikrovasküler ve Lenfatik Disfonksiyon:
Lipödem gelişiminde lenfatik sistem ve küçük damar yapılarındaki bozulmalar önemli bir yere sahiptir. Damar sistemi bozuklukları, hastalığın ilerlemesini ve dokularda meydana gelen patolojik değişiklikleri doğrudan etkiler. Bu işlev bozukluğu şişmeye ve deri altı nodüllerin varlığına yol açabilir (2).
Enflamasyon, Yağ Hücresi Büyümesi ve Fibrozis:
Hastalık ilerledikçe yağ hücrelerinde anormal büyüme (adiposit hipertrofisi) görülür. Östrojenin leptin üretimi ve insülin duyarlılığı üzerindeki etkileri, dokuda gelişen enflamasyon süreçleriyle yakından ilişkilidir (3). Metabolik dengesizliklerin de katkıda bulunduğu kronik enflamasyon, ileri evrelerde özellikle uyluk bölgesinde belirginleşen fibrozise (bağ dokusunda artış ve sertleşme) yol açar (6).
Kaynaklar:
- Ekerhovd, I. W., Frølich, H. S., Drotningsvik, A., Ausen, K., Weerd, L. D., Hegard, W., & Skuladottir, H. (2025). Lipoedema. Tidsskrift for Den Norske Laegeforening. https://doi.org/10.4045/tidsskr.24.0515.
- Giorno, R. D., & Schmauß, D. (2026). Lipedema: una sfida clinica sottovalutata nella medicina femminile - dalla diagnosi precoce alla gestione multidisciplinare. 6(11–12). https://doi.org/10.63648/4kzy9677.
- Katzer, K., Hill, J. L., McIver, K. B., & Foster, M. T. (2021). Lipedema and the Potential Role of Estrogen in Excessive Adipose Tissue Accumulation. International Journal of Molecular Sciences, 22(21), 11720. https://doi.org/10.3390/IJMS222111720.
- Viana, M., et al. (2025). Menopause as a Critical Turning Point in Lipedema: The Estrogen Receptor Imbalance, Intracrine Estrogen, and Adipose Tissue Dysfunction Model. International Journal of Molecular Sciences, 26, 7074. https://doi.org/10.3390/ijms26157074.
- Vazirnia, A., et al. (2026). Lipedema Diagnosis, Clinical Manifestations, and Therapeutics: A Systematic Review. International Journal of Dermatology. https://doi.org/10.1111/ijd.70227.
- Al-Ghadban, S., Teeler, M. L., & Bunnell, B. A. (2021). Estrogen as a Contributing Factor to the Development of Lipedema. https://doi.org/10.5772/INTECHOPEN.96402.